چند نکته درباره اجلاس همسایگان عراق

0 181

آقای مصطفی کاظمی نخست وزیر عراق اعلام کرد که در هشتم شهریورجاری اجلاس همسایگان عراق را در بغداد برای تقویت امنیت منطقه ، بهبود روابط بین کشورهای منطقه و تشدید هماهنگی در جنگ علیه تروریسم تکفیری برگزار خواهد کرد. به دنبال این اعلام فؤاد حسین وزیر امور خارجه عراق با سفر به کشورهای منطقه از آنان دعوت به عمل آورد تا در این اجلاس شرکت کنند. چند نکته در باره این اجلاس منطقه ای و احتمال موفقیت یا شکست آن قابل توجه است.

۱- دولت عراق از کشورهای ایران، ترکیه، عربستان سعودی، کویت، اردن، مصر، قطر و فرانسه را به این کنفرانس دعوت کرد ولی برگزاری چنین اجلاس ده جانبه آنهم در سطح سران با توجه به مشکلات ، اختلافات و تعارضات موجود میان آنها کمی دور از انتظار است و اگر اختلاف سطح در حضور نمایندگان صورت گیرد امکان تحقق اهداف کنفرانس با مشکل پروتکلی مواجه خواهد شد و ممکن است برخی از سران حاضر به گفتگو با افراد مادون خود نخواهند بود. تا کنون چند کشور اعلام کرده که در سطح وزیر شرکت خواهد کرد.

۲- قطعا اجلاسی با این اهداف بزرگ نیاز به هماهنگی و گفتگوی بیشتر است و نمی تواند با این عجله برگزار گردد. آقای کاظمی بیش از هرکس می داند حوادث  چند سال اخیر در سوریه ، لبنان، عراق، و یمن نتیجه برنامه ریزی خارجی بوده و کشورهای منطقه نسبت به آنها نه تنها موضع یکسانی ندارند که در برخی بحرانها به دستور قدرت های دخالتگر، نقش مؤثری ایفا کردند. قطعا حل اختلاف میان این کشورها نیاز به مقدماتی دارد که الان به نظر می رسد که فراهم نشده است. در باره تروریسم تکفیری متاسفانه کشورهای منطقه دچار قطب بندی حاد  در باره آن هستند و برخی از آنها از سوی دیگران به صدور تروریسم، پشتیبانی و مدیریت این جریانهای منحرف متهم اند.

۳- دعوت کردن کشورهای غیر همسایه مانند  فرانسه، قطر و مصر به این اجلاس و دعوت نکردن کشور سوریه که ۵۰۰ کیلومتر با عراق مرز دارد، یک تعارضی است که عنوان اصلی اجلاس همسایگان عراق را زیر سئوال می برد و دلیل موجه برای این گزینش ارائه نمی دهد. البته قابل درک است که سران ترکیه و عربستان ممکن است به علت حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه این اجلاس را تحریم کنند و ممکن است کشورهایی مانند فرانسه و قطر و شاید کویت نیز دل آزرده می شدند اما مگر یکی از اهداف اجلاس برطرف کردن اختلافات کشورهای منطقه نیست و از بین بردن کینه ها از طریق فراهم کردن فضای نزدیک و صمیمی در این کنفرانس است. منطقی به نظر نمی رسد که دولت عراق دنبال حل اختلاف میان عربستان با ایران و ترکیه باشد اما دنبال حل اختلاف میان سوریه با عربستان و ترکیه نباشد. شکی نیست بدون حل مشکلات سوریه بحرانهای منطقه ای پایان نمی یابد.

۴- وجود اختلاف عمیق میان ایران و عربستان سعودی در باره بسیاری از مسایل منطقه و وجود اختلاف میان ترکیه و عربستان سعودی در باره حمایت از اخوان المسلمین و ترور خاشقچی در استانبول و وجود اختلاف میان ترکیه و مصر در باره جریان اخوان و مرز فلات قاره  در بستر دریای مدیترانه و وجود اختلاف سیاسی میان مصر و قطر اجازه نمی دهد این اجلاس با موفقیت به اهداف خود برسد. آب کردن یخهای اختلاف و داشتن طرح برای برطرف کردن این اختلافات در مرحله پیش از اجلاس لازم و ضروری است.

۵- اجلاس همسایگان عراق یک ابتکار سیاسی جدیدی نیست و قبلا چندین اجلاس با این نام در سی سال گذشته برگزار شده بود و علیرغم شرکت کشوری مانند امریکا در این اجلاس اما همه همسایگان عراق از جمله ایران شرکت می کرد و دلیل این رفتار این بود که همه میهمانان می دانستن که هدف اجلاس کمک به عراق و بهبود امنیت آن بود و نه حل مشکلات موجود میان دیگر کشورهای منطقه است. واقعیت این است که توسعه اهداف هر اجلاس چالشهای آن را نیز افزایش می دهد.

۶- برگزاری این اجلاس از سوی دولت آقای مصطفی کاظمی که کمتر از دو ماه دیگر ( ۱۸ مهر) باید انتخابات پارلمانی برگزار کند و قدرت را به دولت منتخب پارلمان جدید واگذار کند تا حدی متعارف نیست و اگر توافق هایی در این اجلاس حاصل گردد و دولت عراق مسئول پیگیری و اجرا تعهد باشد چه کسی تضمین خواهد کرد که دولت بعدی در بغداد سیاست های کنونی را دنبال خواهد کرد.شاید به همین علت برخی برگزاری این اجلاس را نمایشی می دانند و اینکه برگزارکنندگان اجلاس اهداف دیگری غیر از اهداف اعلامی دنبال می کند.

۷- قاعدتا دولت عراق از این اجلاس دنبال تقویت امنیت این کشور در گام نخست و جلب همکاری منطقه ای برای از بین بردن تروریسم تکفیری داعش است که بزرگترین تهدید امنیتی برای مردم عراق است و اخیرا با اندام دکلهای برق فشار قوی عملا آزارش بیشتر شده و مردم را در بی برقی کامل قرار داده است.آقای کاظمی بهتر از هرکس می داند چه کسی از تفکر داعش حمایت مالی و فکری می کند و از چه مرزهایی اساسا گروه های تروریستی وارد این کشور می شوند و شش هزار زندانی تروریست محکوم به اعدام که در زندان حوت در ناصریه در جنوب عراق نگهداری می شوند تابعیت چه کشورهایی دارند. عراق نزدیک به بیست سال است که با برخی کشورها ی همسایه  که با حمایت از تروریسم  امنیت مردم عراق را تهدید می کنند تعارف دارد و با کشوری که پنج هزار کیلومتر از سرزمین این کشور را در اشغال دارد بیشتریت مناسبات اقتصادی را برقرار کرده و این رفتارها نمی تواند به امنیت مردم عراق کمک کند.

هرچند برگزاری اجلاس ده جانبه منطقه ای برای بسیاری از کشورهای همسایه عراق یک فرصت شمرده می شود و باید از دولت عراق برای این فرصت سازی و دلسوزی تشکر کرد اما ایجاد عوامل موفقیت پیش از اجلاس یک اصلی است که منطق بر آن تاکید دارد و هیچ کشوردلسوزی در منطقه دوست ندارد کشور عراق در برگزاری چنین اجلاسی ناکام گردد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.