بررسی آخرین تحولات جهان عرب

0 15

جهان عرب در هفته ای که گذشت شاهد تحولات مهم سیاسی، نظامی ومیدانی  در دو جبهه سوریه و یمن بود که معادلات را به نفع محور مقاومت تغییر می دهد. تقابل محور مقاومت با محور سازش و تسلیم در سطح منطقه ادامه دارد و با ابتکارات جدید عملیاتی از سوی محور مقاومت،  جبهه سازش و تسلیم در حال عقب نشینی است.

   در سوریه ارتش این کشور با همپیمانانش عملیات آزادسازی استان ادلب در شمال غرب سوریه از دست گروه های تکفیری جبهه النصره و احرار الشام را ادامه داده و تاکنون بیش از شصت در صد از خاک این استان را از لوث تکفیریها آزاد کرده است. درخواست آقای اردوغان رئیس جمهور ترکیه از پوتین رئیس جمهور روسیه برای توقف عملیات نظامی در ادلب تاکنون نتیجه ای نداشته و مسکو اعلام کرده که آزادسازی خاک سوریه از سوی ارتش این کشور عملی مشروع در جهت گسترش حاکمیت ملی به شمار می آید و دولت ترکیه حق دخالت در امور داخلی سوریه را ندارد. دیدار اقای پوتین و اردوغان در حاشیه دیدار چهارجانبه با خانم میرکل صدر اعظم المان و ماکرون رئیس جمهور فرانسه در استانبول نیز نتیجه ای برای ترکیه نداشت و روسیه در برابر نگرانی ترکیه از کوچ دستجمعی جنگ زدگان سوریها به ترکیه پیشنهاد داد دولت سوریه جابجایی آوارگان به داخل سوریه را تسهیل کرده و این بهترین راه حل این بحران انسانی است. درخواستهای آقای اردوغان از ناتو برای دخالت در بحران سوریه و سیاست تهدید اتحادیه  اروپا به رها سازی امواج مهاجرت اوارگان تا بحال نتیجه نداشته است. به اعتقاد تحلیلگران سیاسی فروپاشی نیروهای تکفیری و وابسته به ترکیه در برابر پیشروی و حمله ارتش سوریه سپر نیابتی را ازبین برده و ترکیه را به طور مستقیم وادار بحران سوریه کرده است. به عبارت دیگر شکست مزدوران تکفیری در نبرد با ارتش سوریه عملا ترکیه را وادار کرده تا خود به طور مستقیم به  میدان بیاید و آنچه در طول یک دهه به صورت پنهانی انجام می داد اکنون آشکار می کند. این اقدام ترکیه تاحدی چهره دخالتگر و متجاوز دولت انکارا را نمایان ساخت و رهبران حزب عدالت و توسعه حاکم  در بن بست قرار داد . به عبارتی اردوغان نه تاب مقاومت در برابر سوریه و حامیان آن یعنی ایران و روسیه دارد و نه  حاضر است از نفوذ نامشروع خود در سوریه چشم پوشی کند که با حمایت از تکفیریها به دست آورده بود. تلفات قابل توجه اخیر ارتش ترکیه در منطقه النیرب عملا مشکلاتی برای ترکیه آفرید چرا که برخی از واحدهای نظامی ترکیه از ورود به جنگ خودداری کرده و با تصمیمات دخالتگرایانه آقای اردوغان مخالفت کرده اند. بسیاری از احزاب ملی ترکیه اعلام کرده اند که حال که دولت دمشق توان حفظ امنیت مرزها با ترکیه را دارد هیچ بهانه ای برای رفتار دخالتگرانه ترکیه در این کشور قابل توجیه نیست.

      در یمن حمله موشکی و پهبادی انصار الله به تاسیسات نفتی و پتروشیمی در شهر بندری ینبع  عربستان در ساحل دریای سرخ اغاز موج جدید عملیات برون مرزی را نمایان می سازد. پس از حمله انصار الله به تاسیسات نفتی عربستان در شرق شبه جزیره عرب موسوم به ارامکو در چند ماه پیش، فرایند گفتگو میان نمایندگان سعودی و انصار الله در عمان اغاز گردید و انصار الله برای اثبات حسن نیت خود عملیات نظامی برون مرزی را به طور کامل متوقف کردند. پس از چند ماه گفتگوی بی فایده و به نتیجه نرسیدن این گفتگوها و استمرار تجاوزات سعودی به ویژه در جبهه جوف در شرق صنعا ، انصار الله را وادار کرد تا عملیات برون مرزی را از سر بگیرد و دولت ریاض را تحت فشار قرار دهند تا این جنگ را متوقف سازد. اخیرا در جوف انصار الله با استفاده از نوع جدیدی از موشک های ضد هوایی موفق شدند یک هواپیمای متجاوز تورنیدو سعودی را سرنگون کنند و زمانیکه مردم دور لاشه ای این هواپیما نزدیک شدند دیگر جنگنده های عربستان سعودی مردم غیر نظامی را بمباران کردند و بیش از پنجاه زن ومرد و کودک به قتل رساند. عملیات به کارگیری موشک های ضد هوایی و سرنگونی هواپیمای فوق پیشرفته تورنیدو از سوی انصار الله یک تحول به شمار می رود و انجام عملیات حمله به تاسیسات پتروشیمی و نفتی در ینبع در فاصله هزار کیلومتر یک تحول نظامی شمرده می شود. شاهدان عینی در شهر ینبع اعلام کردند که تمامی سیستمهای ضد هوایی در این شهر آماده باش بوده و دهها موشک شلیک کردند ولی علیرغم این شرایط موشکها به اهداف خود اصابت کردند. این تحول نظامی عربستان سعودی را تحت فشار بیشتری قرار می دهد تا به این جنگ ظالمانه که از پنج سال پیش اغاز شده است پایان دهد.

    در عراق موضوع تشکیل کابینه جدید توسط آقای توفیق علاوی نخست وزیر مکلف همچنان ادامه دارد وگفته می شود از بیست و دو وزیر تعداد نوزده وزیر تعیین تکلیف شده و تنها در باره سه وزیر همچنان اختلاف نظر وجود دارد. آقای مقتدی صدر رهبر جریان صدری اعلام کرد چنانچه جریانهای کرد و سنی به کارشکنی ادامه دهند او مردم را یکبار دیگر به تظاهرات اعتراض آمیز علیه کارشکنان دعوت خواهد کرد. آقای علاوی با تکمیل کابینه قرار است کابینه خود را تا پایان هفته به پارلمان عراق معرفی کند تا گرفتن رای اعتماد آغاز گردد . آقای علاوی ماموریت دارد از طریق تشکیل دولت انتقالی زمینه مبارزه با فساد ریشه دار در این کشور و فراهم سازی زمینه برگزاری انتخابات زود رس پارلمانی را فراهم سازد.

    در لیبی پرونده موضوع جنگ داخلی که ده سال است ادامه دارد به سازمان ملل و شورای امنیت انتقال یافت و نماینده دبیر کل سازمان ملل آقای غسان سلامه موفق به برگزاری اجلاس گفتگوی مستقیم بین رهبران سیاسی شرق و غرب لیبی شد و دو طرف با پذیرش آتش بس قرار است گفتگو برای حل سیاسی بحران را با سرعت آغاز کنند. مدتی است که کشور های مختلف میانجیگری می کنند تا به این بحران سیاسی و امنیتی پایان داده و یکپارچگی را به این کشور برگردانند. دولت فدراتیو روسیه و المان در دو ماه گذشته با برگزاری اجلاس تلاش داشتند تا زمینه اغاز گفتگو میان گروه های متخاصم سیاسی و نظامی فراهم کنند که این تلاشها زمینه اجلاس سازمان ملل را فراهم کرد و برای اولین بار گروه های لیبی بدون دخالت هیچ عنصر خارجی رو در رو گفتگو خواهند کرد.

      البته مساله ویروس کورونا و گسترش آن در کشورهای عربی نیز یکی از موضوعاتی است که صحنه سیاسی عربی را تحت تاثیر قرار داد. گسترش سریع این ویروس به کشورهای امارات، بحرین، لبنان، فلسطین اشغالی، کویت، عربستان سعودی و مصر، صحنه عادی زندگی را در این کشور ها برهم زد و صحنه جدیدی به وجود آورد و انتقال افراد  در سطح منطقه از طریق هوایی وزمینی را محدود کرد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.