جان رهبر اسلامی نیجریه همچنان در خطر است!

0 2

آیت‌الله رضا رمضانی، دبیر کلّ مجمع جهانی اهلِ بیت، با ارسال پیامی به حجت‌الاسلام ابراهیم زکزاکی، مؤسس جنبش اسلامی نیجریه، آزادی وی را تبریک گفت. در این پیام آمده‌است:

خبر آزادی آن‌جناب و همسر مکرّمه از زندان شادی ما و همۀ مسلمانان آزاده را در روز عید سعید غدیر مضاعف کرد.

حبس غیرِ قانونی شما در ایام حزن و اندوه اهلِ بیت در ماه صفر آغاز شد و در ایام شادی خاندان پیامبر؟ص؟ به پایان رسید. این تقارنِ الهام‌بخشی برای ماست. طیّ این شش سال، مجمع جهانی اهلِ بیت تلاش‌های حقوقی، سیاسی، تبلیغی، رسانه‌ای، و حقوق بشریِ فراوانی برای دفاع از حضرتِ عالی و شیعیان مظلوم نیجریه انجام داد چرا که شما نماد صلح و قانون‌مداری و قانون، پیام‌آور هم‌زیستی مسالمت‌آمیز پیروان ادیان، و همواره مدافع حقوق و آزادی‌های انسانی بوده و هستید.

اکنون، بر خود لازم می‌دانم که از طرف اعضای مجمع در سراسر جهان، مراتب سپاسگزاری خود را تقدیم کنم: به فعالان و سازمان‌های حقوق بشری حامی شما، تیم وکلای مدافع، قضاتی که در دو دادگاه حکم عادلانه بر بی‌گناهی شما دادند، و از همه مهم‌تر، به مردم وفاداری که در تمام این سال‌ها جان و امنیت خود را به خطر انداختند و با حضور مداوم در تجمعات مسالمت‌آمیز، آزادی شما را مطالبه کردند.

همچنین، لازم است از روحانیان و پیروان دیگر مذاهب و ادیان-که همپای شیعیان، شما را مورد حمایت قرار دادند-تشکر کنم. این تجربه یک الگوی خوب برای تعامل بین ادیان و تقریب بین مذاهب در راه آزادی، عدالت، و معنویت است.

به درگاه ایزد منّان شکرگزاری می‌کنم و با تبریک این اتفاق فرخنده، سلامتی و دوام توفیقات جنابِ عالی و همسر محترمه (مادر شش شهید) را از خداوند متعال مسئلت دارم. «ما عِندَکُم یَنفَدُ وَ ما عِندَ اللهِ باقٍ. وَ لَنَجزیَنَّ الَّذینَ صَبَروا اَجرَهُم بِاَحسَنِ ما کانوا یَعمَلون.»﴾

 

شیخ ابراهیم زکزاکی (عضو نیجریه‌ایِ مجمع جهانی اهلِ بیت) و همسرش خانم زینت ابراهیم روز ششم مرداد سال ۱۴۰۰ با حکم دادگاهی در نیجریه آزاد شدند. این دادگاه به پروندۀ شیخ ابراهیم زکزاکی و همسرش رسیدگی و آن‌ها را از همۀ اتهامات وارده تبرئه کرد. حکم آزادی شیخ زکزاکی و همسرش پیش از این صادر شده بود، اما دولت و ارتش نیجریه آن را اجرا نمی‌کردند.

 

شیخ زکزاکی کیست؟

اما شیخ زکزاکی کیست که دستگیری و آزادی او موجی از اظهار نظرهای گوناگون را پدید آورده‌است؟ وی در سال ۱۹۵۳ م. در شهر زاریا در ایالت کادونا در شمالِ غربی نیجریه به دنیا آمد. در سال ۱۹۷۹ م.، در رشتۀ اقتصاد از دانشگاه احمدوبلو لیسانس گرفت. پیش از دانشگاه، دو سال در مدرسۀ استانی عربی و چهار سال (‎۱۹۷۱-۱۹۷۵) در مدرسۀ معروف مطالعات عربی در کانو درس خوانده و آموزش اولیۀ اسلامی-قرآنی را نزد علمای مختلف در حوزه‌های زاریا به پایان رسانده بود.

زکزاکی از بدو ورود به دانشگاه فعالیت سیاسی را آغاز کرد. در سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۸ م.، او دبیر کلّ انجمن دانشجویان مسلمان نیجریه در پردیس اصلی دانشگاه احمدوبلو بود. در سال ۱۹۷۹ م.، معاون امور بین‌الملل کمیتۀ ملی همین انجمن شد. چیزی به پایان دوران دانشجویی‌اش نمانده بود که در ایران انقلاب شد. هم‌زمان، جنبشِ اسلامیِ نیجریه هم-که تحت تأثیر امام خمینی؟ق؟ بود-شکل گرفت.

زکزاکی از چهره‌های اصلی اعتراض‌های سراسری دانشجویی بود. آنان می‌خواستند قوانین شرع در بازبینی قانون اساسی نیجریه لحاظ شود. فعالیت زکزاکی در دوران دانشجویی به دانشگاه محدود بود اما بعد از فارغ‌التحصیلی به شهرها و روستاها گسترش یافت.

همسر زکزاکی زینت‌الدین ابراهیم نام دارد. گزارش‌ها حاکی از این بود که او در جریان محاصرۀ خانه‌شان گلوله خورد و زخمی شد، اما ارتش این خبر را تکذیب کرد. زکزاکی مجموعاً نُه فرزند دارد، که هفت نفر آنان پسر و دو نفرشان دختر بوده‌اند. سه نفر از پسرانش (حماد، حمید، و علی) در ژوئن ۲۰۱۴ م. هنگام راه‌پیمایی روز قدس به دست نظامیان ارتش نیجریه کشته شدند. اکنون، از فرزندان زکزاکی، دو دختر به نام‌های نصیبه و سهیلا و یک پسر به نام محمد باقی مانده‌است!

 

در زندان

زکزاکی چندین بار به دلیل افشاگری علیه استبداد زندانی شده‌است. همۀ حاکمان ‌نیجریه، از اوباسانجو و شاجاری و بوهاری گرفته تا بابانگیدا و آباچا، او را حبس کرده‌اند. روی هم رفته، او نُه سال در نُه زندان کشور به سر برده‌است-از جمله، زندان انوگو (‎۱۹۸۱-۱۹۸۴ م.)، زندان پورت هارکورت، و زندان کادونا.

در سپتامبر ۲۰۰۹ م.، حکومت آباچا وی را زندانی و مرکز اسلامی و محلّ سکونتش را در زاریا خراب کرد.

در ۲۵ جولای ۲۰۱۴ م.، در تظاهرات روز قدس در شهر زاریا، ۳۵ تَن از پیروان ابراهیم زکزاکی هدف تیراندازی قرار گرفتند و به شهادت رسیدند، که سه تَن از آن‌ها سه فرزند او بودند. یک کمیسیون حقوق بشر اسلامی در انگلیس در اکتبر ۲۰۱۴ م. گزارشی از این کشتار منتشر و به نقش ارتش اشاره کرد.

در روز ۱۳ دسامبر ۲۰۱۵ م.، بر اثر حملۀ ارتش نیجریه به حسینیۀ بقیهالله و منزل ابراهیم زکزاکی، وی زخمی و توسط ارتش دستگیر و زندانی شد. ارتش نیجریه علت را تلاش هواداران او برای ترور رئیس ستاد ارتش نیجریه در منطقۀ زاریا اعلام کرد، اتهامی که بی‌پایه بودنِ آن موجب حیرت همۀ کارشناسان و ناظران بی‌طرف شد.

در جریان کشتار زاریا در سال ۲۰۱۵م.، زکزاکی، همسرش، صدها نفر از طرف‌دارانش، و سه فرزند دیگرش توسط ارتش نیجریه زخمی و دستگیر شدند. در این واقعه، زکزاکی به‌شدت مجروح شد و بر اثر شدت جراحت یکی از چشمان خود را به طور کامل از دست داد و چشم دیگر وی در آستانۀ نابینایی قرار گرفت.

بر اساس نظر دادگاه نیجریه، در ۲ دسامبر ۲۰۱۶م.، دستور آزادی زکزاکی از ادارۀ استخبارات نیجریه به مدت ۴۵ روز صادر شد، و زکزاکی و همسرش به پرداخت ۵۰ میلیون نایرا (واحد پول نیجریه) محکوم شدند. قاضی اعلام کرد که این توجیه خوبی نیست که «او را برای محافظت خودش نگه می‌داریم.» از دسامبر ۲۰۱۵ م. تا ۱۳ ژانویۀ ۲۰۱۸ م.، او و همسرش در جای نامشخصی زندانی بودند، و تنها دکتر او مجاز به ملاقات بود. در ۲۲ ژانویۀ ۲۰۱۹ م.، آن‌ها تحت نظارت شدید امنیتی به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست رسیدگی ارائه دادند.

در جولای ۲۰۱۹ م.، صدها نفر از طرف‌داران زکزاکی برای تقاضای آزادی او خارج از ساختمان‌های دولتی اجتماع کردند، و پلیس با تیراندازی و پرتاب گاز اشک‌آور تلاش کرد آن‌ها را پراکنده سازد. در این درگیری‌ها، دو نفر کشته و بیش از ۴۰ نفر دستگیر شدند. رهبر جنبش اسلامی نیجریه در آن زمان گفت: «تا زمانی که از آزادی زکزاکی اطمینان پیدا نکنیم، این تظاهرات ادامه خواهد داشت. او به درمان و اعزام فوری به خارج از کشور نیاز دارد.»

بر اساس حکم دیوان عالی نیجریه در دسامبر ۲۰۱۶ م.، زکزاکی می‌بایست فوراً آزاد شود، ولی حکومت همچنان از آزادی او سر باز می‌زد. در هنگام صدور حکم، قاضی استدلال مخالفان مبنی بر تحت‌الحفظ بودن او به بهانۀ محافظت را رد کرد.

 

اعتراض هواداران، خشونت نیروهای دولتی

دستگیری شیخ زکزاکی موجی از اندوه را در کشورهای آفریقایی و اسلامی پدید آورد. هواداران او، با برپایی تظاهرات اعتراض‌آمیز روزانه، خواستار آزادی سریع و بی قید و شرط شیخ و همسرش می‌شدند. این تظاهرات غالباً با واکنش خشونت‌آمیز ارتش روبه‌رو می‌شد. البته، حملات ارتش نیجریه به طرف‌داران نهضت اسلامی نیجریه غیر از حملات متعدد گروه تروریستی بوکوحرام بود-گفته می‌شود این گروه توسط رکن ۲ ارتش نیجریه تأسیس شده‌است.

 

مصاحبۀ دختر شیخ زکزاکی

سهیلا زکزاکی، دختر شیخ زکزاکی، پیش از آزادی شیخ با خبرگزاری مهر در ایران مصاحبه کرد. او در این گفت‌وگو تصویری از مظلومیت شیخ ارائه می‌کند:

 

× در پاسخ به سؤالی دربارۀ آخرین وضعیت جسمانی شیخ و همسرش…

در زمان حملۀ ارتش نیجریه در دسامبر ۲۰۱۵ م.، پدر و مادر من چندین زخم بر اثر اصابت گلوله برداشته‌اند. پدر من یک چشم خود را از دست داد و چشم دیگرش به‌شدت آسیب دید، و این باعث شد که بینایی او بسیار ضعیف شود تا جایی که در حال حاضر برای خواندن به عینک و ذره‌بین نیاز دارد! او همچنین در مدت بازداشت نزد پلیس نیجریه دو بار دچار سکتۀ مغزی شده‌است. به گفتۀ پزشکانی که چندین بار از وی آزمایش گرفته‌اند، در خون شیخ زکزاکی نشانه‌هایی از مسمومیت با سرب و کادمیوم دیده می‌شود، که حاصل چندین قطعه ترکش که در سر و دست چپ اوست.

 

× طبق گزارش رسانههای داخلی، دادگاه شیخ زکزاکی برگزار میشود و امکان آزادی ایشان بسیار زیاد است. نظرتان دربارۀ این موضوع چیست؟

دادگاه عالی کادونا ۲۸ جولای را برای دفاع والدین من دربارۀ پروندۀ خود بدون وکیل تعیین کرده‌است. به نظرم، اگر قرار است دادرسی منصفانه و مطابق قانون برگزار شود، راهی وجود ندارد که بتوانند به طور قانونی بر آزاد نکردن آن‌ها تصمیم بگیرند. البته این نگرانی وجود دارد که مقامات به این تصمیم دادگاه احترام خواهند گذاشت ‌یا خیر.

 

× اگر دادگاه نیجریه این بار هم برگزار نشود، اقدام بعدی جنبش اسلامی و خانوادۀ شیخ چه خواهد بود؟

از زمان قتل عام زاریا در سال ۲۰۱۵ م.، به رغم ادامۀ سرکوب به مدت شش سال، ما ساکت نبودیم. دولت باید آن‌قدر منطقی باشد که آن‌ها را آزاد کند. ما تلاش خود را تا آزادی پدر و مادرمان ادامه خواهیم داد.

 

× دربارۀ وضعیت جسمی مادرتان که در زندان هستند توضیح دهید.

مادرم حداقل پنج بار مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به دلیل وجود ترکش‌های بزرگ گلوله در شکم، که باید مدت‌ها قبل برداشته می‌شد، با درد وحشتناکی مواجه است. وی همچنین از آرتروز پیشرفته رنج می‌برد و باید حداقل سه سال پیش تحت عمل جراحی تعویض مفصل زانو قرار می‌گرفت. به خاطر عدم اجازۀ معالجه توسط پلیس امنیتی، هر دو زانوی ایشان آسیب جدی دیده و از بین رفته‌است. در واقع، این یک معجزه است که او هنوز می‌تواند روی پای خود بایستد-هرچند، اغلب از صندلی چرخ‌دار استفاده می‌کند. ایشان در ژانویه هم به کرونا مبتلا شده بود.

 

× علت اصلی آزاد نشدنِ شیخ زکزاکی چیست؟

بازداشت پدر و مادرم در سال‌های اخیر اولین حمله به جنبش اسلامی نبود. پدرم بارها توسط نهادهای مختلف به طور متوالی زندانی شده‌است. دلیل اصلی، طرف‌داری مردم از وی است. حتی اگر پدرم فقط خواستار بهبود وضعیت مردم ما از نظر اسلام باشد، آن‌ها طرف‌داریِ مردم از او را تهدید می‌دانند.

 

× چه پیامی به حامیان شیخ و مسلمانان در سراسر جهان دارید؟

من باید به هر مسلمانی که از وضعیت ما آگاه است صرفاً یادآوری کنم که ما، به عنوان مسلمان، مسئولیت داریم که در برابر بی‌عدالتی بایستیم. امیدوارم که حامیان شیخ زکزاکی و عموم مسلمانان هرقدر توان دارند برای مقابله با بی‌عدالتی‌ای که رخ داده و همچنان رخ می‌دهد بایستند. حداقلّ کار این است که دعا برای جنبش اسلامی و والدین من را فراموش نکنند.

 

آزادی

زکزاکی، که از شش سال پیش همراه همسرش در حصر خانگی و زندان به سر می‌برد، سرانجام در ۲۸ جولای ۲۰۲۱ م. آزاد شد. دادگاه عالی ایالتی کادونا در نیجریه او و همسرش را از تمام موارد اتهام تبرئه و حکم آزادی آن‌ها را صادر کرد. این دادگاه اعلام کرد که موارد اتهامی توسط دادستان نه مشخص و نه اثبات شده‌اند. بر اساس اعلام خبرگزاری صحرا ریپورتِرز، وکلای مدافع زکزاکی نیز پیشتر تمامی موارد اتهامی علیه زکزاکی و همسرش را رد کرده بودند.

آزادی شیخ زکزاکی و همسرش، که هر دو به‌شدت رنج‌دیده و بیمارند، موجی از شادی در نیجریه پدید آورد. شهر‌های مختلف نیجریه پس از انتشار خبر تبرئه و آزادی شیخ زکزاکی شاهد شادمانی طرف‌داران وی بود. شهروندان برخی شهر‌های نیجریه-از جمله، زاریا، کانو، بوشی، و بورنو-به محض شنیدن خبر آزادی شیخ زکزاکی و همسرش به خیابان‌ها ریختند و جشن گرفتند.

زکزاکی و همسرش، بدون اینکه اتهامی در خصوص آنان اثبات شود، حدود شش سال در زندان به سر بردند. دادگاه نیجریه آنان را از همۀ اتهاماتی که دربارۀ کشتار زاریا در شمال نیجریه وارد شده بود تبرئه کرد. در آن حادثه، هنگامی که نیرو‌های امنیتی وارد مجتمعی متعلق به جنبش اسلامی نیجریه شدند، ۳۵۰ نفر از طرف‌داران زکزاکی به شهادت رسیدند.

طرف‌داران شیخ زکزاکی، در عین حال، بر ضرورت مسافرت او و همسرش به خارج نیجریه برای درمان تأکید کردند-آنان در جریان حملۀ سال ۲۰۱۵ م. نیروهای امنیتی تیر خوردند و همچنان با عوارض آن جراحت دست‌به‌گریبان‌اند. لازم به یادآوری است که شیخ و همسرش در ایام زندان یک بار برای معالجه به هند اعزام شدند، ولی دولت هندوستان از معالجه یا ارجاع آن‌ها به کشوری دیگر برای معالجه سر باز زد و آن‌ها را به نیجریه بازگرداند. گفته می‌شود این اقدام دولت هند تحت فشار آمریکا و اسرائیل صورت گرفت.

از طرف دیگر، ناظران سیاسی با آزادی شیخ زکزاکی و همسرش بیش از گذشته نگران جان او شده‌اند. بیمِ آن می‌رود که شیخ و همسرش در زندان به بیماری لاعلاجی مبتلا شده باشند، یا طرح ترور آن‌ها پس از آزادی توسط مقامات امنیتی نیجریه یا به وسیلۀ گروه‌های تروریستی-نظیر بوکوحرام یا داعش-اجرا شود!

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.