چین در جستجوی موقعیت ابرطرح «یک جاده یک کمربند »در حوزه دریای مدیترانه با توجه به جایگاه ژئوپلتیک

0 192

وقتی که وانگ یی وزیر خارجه چین روز شنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۰ در راس یک هیات سیاسی بلندپایه وارد دمشق پایتخت سوریه شد و مورد استقبال گرم مقامات این کشور قرار گرفت همه از اهمیت این سفر سخن گفتند. این سفر از ابعاد مختلف حائز اهمیت بود که از جمله آن ها می توان به تقارن این سفر با مراسم تحلیف ریاست جمهوری بشار اسد و اهداف چین ازتقویت روابط با سوریه اشاره کرد.

تقارن سفر وزیر امورخارجه چین با مراسم تحلیف ریاست جمهوری بشار اسد به معنی  آن بود که چین بر خلاف دولت های غربی هیچگونه تعارضی با دولت قانونی و منتخب بشار اسد نداشته و به حقوق و اراده ملت سوریه احترام  می گذارد.

بشار اسد در انتخابات ریاست جمهوری که در چهارم خرداد ۱۴۰۰ برگزار شد شرکت کرد و با کسب حدود ۹۵ درصد آراء برنده انتخابات ریاست جمهوری شد و تا سال ۲۰۲۸ یعنی به مدت ۷ سال سکان اداره این کشور را برعهده داشته وخواهد داشت. از این انتخابات می توان به تولد دوباره برای سوریه تعبیر کرد چراکه پروژه ای که در پوشش موسوم به بهار عربی برای سوریه تعریف شده بود تجزیه و قطعه قطعه کردن این کشور به دست گروه های تکفیری اما با مدیریت مشترک رژیم صهیونیستی و کشورهای غربی و برخی از کشورهای اسلامی و عربی همچون امارات، عربستان، ترکیه و قطر بود که اکنون این پروژه با کمک محور مقاومت اسلامی کاملا به شکست انجامیده و دولت سوریه توانست پس از پشت سرگذاشتن یک جنگ جهانی علیه خود، تولدی دوباره یابد. بشار اسد در سخنان که در مراسم تحلیف ریاست جمهوری بیان کرد تا حدود زیادی چشم انداز سیاست داخلی و خارجی خود را ترسیم کرد که توجه به این سخنان تا حدودی به چشم انداز روابط چین و دمشق هم کمک می کند. عبد الباری عطوان سردبیر روزنامه رای الیوم  در مقاله ای اهم نکات این سخنرانی را به شرح زیر خلاصه کرد:

نخست، در این سخنرانی تاکید شد که حکومت سوریه از هر نوع مقاومت مردمی، مسالمت آمیز یا مسلحانه در برابر اشغالگران آمریکایی و مزدوران آنها تا آزادسازی سرتاسر خاک سوریه و بیرون راندن آخرین تروریست حمایت می کند. چه بسا، حملات پی در پی موشکی به پایگاه های آمریکایی در شرق دیرالزور و میدان نفتی و گازی العمر سوریه درماههای گذشته ، تازه «اول راه» باشد.
دوم، بازسازی سوریه که طی «ده سال سیاه» ویران شد. این کَار بر اساس برخی اصول انجام می شود که مهم ترین آنها مورد زیر است: «قدرت حکومت صرفا از داخل وطن نشأت می گیرد و ثبات فقط از طریق برقراری امنیت محقق نمی شود؛ بلکه از طریق اطمینان شهروندان صورت می گیرد و اصلاحات صرفا از طریق توسعه محقق می شود؛ نه از راه ویرانگری» .
سوم، در سخنرانی بشار اسد بر مبارزه با همه انواع فساد و بازخواست مفسدان تأکید شد. بسیاری از جمله ما، امیدوار هستیم که پارتی بازی که رواج زیادی پیدا کرده است، ریشه کن شود و بدون استثناء همگان در دادگاه عادلانه و دستگاه قضائی مستقل و شفاف، بازخواست شوند.
چهارم، رئیس جمهور سوریه تاکید کرد حل بحران ویرانگر اقتصادی که بر اساس ارزیابی های سازمان ملل موجب شد ۸۰ درصد از ملت سوریه زیر خط فقر قرار بگیرند، قطعا در اولویت قرار می گیرد. این بحران علاوه بر فساد و گاهی سوء مدیریت، ناشی از دو علت اصلی یعنی تحریم اقتصادی برای گرسنه نگه داشتن مردم و وجود حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیارد دلار از اموال بلوکه شده سوریه در بانک های لبنان است. به رغم همه مسائل مطرح شده، لیره سوریه در مقایسه با پول لبنان از قدرت بیشتری برخوردار است و همچنان هر دلار معادل حدود سه هزار لیره است. این در حالی است که هر دلار معادل حدود ۳۰ هزار لیره لبنان است و با شرایط جدید احتمال سقوط بیشتر آن طی چند روز آینده وجود دارد.


پنجم، به رغم «عصیان» برخی گروه های فلسطینی و ارزیابی بد آنها از اوضاع سوریه در آغاز بحران این کشور، رئیس جمهور سوریه به تاکید بر این موضوع تمایل داشت که بگوید «بین آرمان فلسطین و آرمان سوریه هیچ جدایی وجود ندارد. فلسطین از مهم ترین آرمان های ما است. پایبندی ما به آن ثابت است و بر اساس شرایط، تغییر نمی کند.» این موضع گیری در اوج بحران و «عصیان» گروه های فلسطینی هم دیده شد. به طوری که بشار اسد به خواسته سید حسن نصرالله دبیر کل حزب الله لبنان برای تجهیز نوار غزه و گروه های مقاومت به موشک های ضد تانک «کورنت» پاسخ مثبت داد و این اقدام جلوی هر نوع یورش اسرائیل به نوار غزه تحت محاصره را گرفت.
ششم، رئیس جمهور سوریه بار دیگر بر روحیه تساهل، عفو، صلح و آشتی و باز کردن دوباره درها به روی همه سوری ها تاکید کرد؛ کسانی که فریب خوردند و از آنها علیه حکومتشان و ضربه زدن از پشت به حکومت و ارتش آن، استفاده شد. در صورتی که حسن نیت وجود داشته باشد و واقعا از کرده خود پشیمان باشند، سوریه برای همگان جا دارد.

اهداف چین از برقراری روابط راهبردی با سوریه در دوره پسا اشغال

با وجود اینکه چین درقضایای مربوط به سوریه در شورای امنیت در کنار روسیه از محور مقاومت حمایت کرده و از این جهت کمک موثری به سوریه کرده است اما در طی جنگ داخلی سوریه که به مدت یک دهه به طول انجامید در میدان نظامی حضور نداشته و سفر وزیر امورخارجه چین به دمشق بعد از یک دهه صورت گرفته است. اکنون چین دو هدف اصلی را در سوریه دنبال می کند : نخست اینکه به کمک ارتش و دولت سوریه حزب ترکستانی تکفیری ها را که در ادلب مستقر هستند نابود کند و از بازگشت آن ها به میان ایغورها در چین جلوگیری کند و دوم اینکه نقش فعال در روند بازسازی این کشور ایفاء کند و در عین حال پروژه یک جاده – یک کمربند را در سوریه دنبال کند. در صورتی که چین بخواهد این پروژه را به خلیج فارس برساند به واسطه عراق و سوریه می تواند آن را به دریای مدیترانه برساند.  با اینحال با توجه به اینکه امریکا مقابله با چین را در اولویت کاری خود قرار داده است از اینرو این احتمال وجود دارد که ادامه این پروژه به سوریه واکنش غرب و بخصوص امریکا را در پی داشته باشد .  چین برای اینکه بتواند به این اهداف خود جامه عمل بپوشاند طرح چهار ماده ای را نیز برای حل کامل بحران سوریه ارائه داده است. طبق این طرح:

اولاً، باید به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی سوریه احترام گذاشته شود. چین خواستار احترام به انتخاب مردم سوریه، کنار گذاشتن توهم تغییر حکومت قانونی و اجازه دادن به مردم سوریه برای تعیین سرنوشت کشورشان به دست خود است.

ثانیا، رفاه مردم سوریه باید در اولویت قرار گیرد و روند بازسازی کشور سرعت بگیرد. چین معتقد است که راه اساسی برای حل بحران انسانی در سوریه، رفع فوری کلیه تحریم های یک جانبه و محاصره اقتصادی سوریه است.

ثالثاً، باید از موضع قاطع در مبارزه با تروریسم حمایت شود. چین اصرار دارد که کلیه سازمان های تروریستی ذکر شده در شورای امنیت سازمان ملل باید سرکوب شده و استانداردهای دوگانه رد شوند.

چهارم، یک راه حل سیاسی اساسی و سازگار برای حل بحران سوریه باید ترویج شود. چین خواستار پیشبرد حل و فصل سیاسی بحران سوریه به رهبری سوری ها و از بین بردن اختلافات میان همه جناح های سوریه از طریق گفتگو و ایجاد بنیادی مستحکم برای ثبات، توسعه و احیای مجدد سوریه در دراز مدت است.

در مجموع با وجود اینکه دولت امریکا حتی در دوره بایدن مقابله با چین و طرح یک جاده و یک کمربند این کشور را در اولویت سیاست خارجی خود قرار داده است و در این راستا به هر طریق ممکن در سر راه روابط و همکاری های سوریه و چین سنگ اندازی خواهد کرد اما به نظر می رسد هر دو کشور تصمیم نهایی خود را برای تقویت روابط و همکاری های راهبردی گرفته اند و به نظر نمی رسد مانع تراشی ها و سنگ اندازی های امریکا بتواند خلل اسسای در این زمینه ایفاء کند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.