عوامل و متغیرهای تاثیرگذار بر پیشبرد روابط و همکاری های ایران و قطر

0 201

شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر در جریان سفر یک روزه خود به تهران که در روز پنج شنبه ۲۲ اردیبهشت صورت گرفت، علاوه بر دیدار با اقای رئیسی رئیس جمهوری ایران با رهبر معظم انقلاب نیز دیدار و گفتگو کرد که این امر خود شاخصی مهم از ارتقاء روابط و همکاری های تهران- دوحه است. این سفر بنا به دعوت رئیس جمهوری ایران و در پاسخ به سفررئیس جمهوری کشورمان به دوحه در دوم اسفند ۱۴۰۰صورت گرفت که در جریان آن  ۱۴ سند همکاری بین دو کشور در زمینه های مختلف امضاء شد و در جریان سفر امیر قطر به تهران نیز گام های مهم برای اجرایی و عملیاتی کردن این اسناد برداشته شد. در وضعیت کنونی افق روابط و همکاری های تهران- دوحه روشن تر از همیشه به نظر می رسد.

به سه دسته از عوامل تاثیرگذار در  پیشبرد روابط و همکاری های ایران و قطر می توان اشاره کرد:

دسته اول به عوامل و متغیرهایی داخلی مربوط می شود که در هر یک از دو کشور ایران و قطرتاثیرگذار بوده. در ایران دولت سیزدهم گسترش روابط با همسایگان را به یکی از اولویت های مهم سیاست خارجی خود تبدیل کرده است ضمن اینکه از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی،  امادگی خود را برای برپایی نظام همکاری منطقه ای بدون حضور کشورهای بیگانه اعلام کرده و از هر حرکتی در این زمینه استقبال کرده است. قطر شاید تا مدت ها از این فرصت استفاده نمی کرد تا اینکه در جریان محاصره نظامی ائتلاف عربستان و امارات علیه این کشور در زمان ترامپ برای دولتمردان این کشور این واقعیت به اثبات رسید که این کشور نمی تواند هیچ دوست دایمی بهتر از ایران داشته باشد چرا که ایران در مدتی که این کشور در محاصره بود از همه ظرفیت ها و امکانات خود برای تامین مایحتاج این کشور استفاده کرد. اکنون قطر برای برگزاری ابرومندانه بازی های جام جهانی نه تنها به برخی از اماکن ایران همچون جزیره کیش نیاز دارد بلکه به نتیجه رسیدن برجام را برای جلوگیری از تشدید تنش های منطقه ای را نیز به نفع خود می داند و به همین منظور به رایزنی هایی در این زمینه دست زده است.

دسته دوم ازعوامل تاثیرگذار به منطقه مربوط می شود. دراین زمینه مواضع و دیدگاه های دو کشور اگرهمسان و مشترک هم نبوده باشد حداقل متضاد و رقابتی هم نبوده است. در فلسطین دیدگاه های دو کشور تا حد زیادی همسو و هم جهت بوده و همین که رژیم صهیونیستی همزمان با سفر امیر قطر به ایران، شیرین ابوعاقله خبرنگار شبکه الجزیره قطر رادر حین تهیه گزارش  به عمد به قتل رساند نمی تواند بی ارتباط باشد. در جریان تجاوز نظامی عربستان و امارات به یمن، قطر خیلی زود خود را از ائتلاف خودساخته این دو کشور خارج کرد و همین امر بهانه را برای محاصره اقتصادی و نظامی قطر از سوی این دو کشور فراهم کرد. درسوریه با وجود اینکه قطر در ابتدا مظنون به حمایت از گروه های تکفیری بود اما شواهدی که حاکی از استمرار این حمایت ها باشد دردسترس نیست.

در خصوص حمایت از اخوان المسلمین نیز گرچه ترکیه مدتی خود را با قطر همراه و همگام نشان داد اما بعدا راه خود را جدا کردو به جمع مخالفان این جنبش یعنی امارات، اسرائیل و عربستان نزدیک شد تا بتواند خود را از فشارهای اقتصادی ان ها رها کند. در خصوص روابط و همکاری های منطقه ای در حوزه خلیج فارس نیز تاکنون هیچ مورد خاصی که دو کشور را در نقطه مقابل هم قرار دهد دیده نشده و به نظر می رسد قطر نخواسته با عوامل تشنج زا و اختلاف برانگیز و در راس ان مافیای  صهیونیستی همراه و همگام شود.

 

اما دسته سوم به عوامل بین المللی برمی گردد که به نوعی در روابط دو جانبه نیز تاثیرگذار است. برای مثال جنگ اوکراین باعث کاهش گاز و نفت صادراتی روسیه به بازارهای جهانی و بخصوص کشورهای اروپایی شده و در نتیجه تمایل آن ها را به استفاده از منابع جایگزین بیشتر کرده است. یکی از این منابع جایگزین می تواند حوزه مشترک گازی ایران و قطر باشد و با توجه به اینکه قطر بهره برداری خود را از بخش خود به حداکثر رسانده لذا توسعه بخش ایرانی می تواند به بخشی از تقاضاها در این زمینه پاسخ دهد و تحقق این امر نیز منوط به حل برخی دیگر از پرونده ها همچون برجام است و به همین دلیل بخشی از رایزنی های امیر قطر به این مسئله معطوف شده و در این راستا قرار است بعد از ایران به اروپا هم سفر کند ضمن اینکه همزمان با سفر امیر قطر به ایران ،انریکه مورا، هماهنگ کننده گفت و گوهای هسته ای اتحادیه اروپا نیز به ایران سفر کرد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.