فروپاشی سریلانکا و احتمال تکرار این تجربه در دهها کشور دیگر

0 198

کمبود سوخت، قطع مکرر برق، کاهش عرضه مواد غذایی و تورم بیسابقه در کشور سریلانکا، مردم این کشور را مانند سیل ویرانگر به خیابانها روانه کرد و حرکت مردم تاکنون به سقوط کاخ ریاست جمهوری و نخست وزیری به دست مردم و به فرار گوتابایا راجاپاکسا رئیس جمهور به کشور مالدیو و پنهان شدن رانیل ویکر مسینگه نخست وزیر انجامیده است. این حوادث در کشوری اتفاق افتاده که به پایداری سیاسی شناخته شده بود و همواره کمترین حجم اخبار به آن تعلق داشت. پرسش اصلی الان این است که با توجه به اینکه این مشکلات در چندین کشور در حال توسعه جهان دیگر و حتی در کشورهای توسعه یافته وجود دارد، چه تصوری از حوادث داغ جهان در تابستان جاری می توان داشت؟

شاخصه وجود بحرانهای سه گانه غذایی، سوخت و تورم  طبق گزارش سازمانهای اقتصادی جهانی در ۶۹ کشور دیگر جهان نیز دیده می شود و احتمال فروپاشی آنها مانند سریلانکا نیز مطرح است. بیست و پنج کشور از آنها در قاره افریقا و ۲۵ کشور دیگر در قاره آسیا و ۱۹ کشور در امریکای لاتین قرار دارند و شاید کشورهایی مانند مصر،تونس  و لبنان با توجه به بالا بودن شاخص های منفی اقتصادی در نوبت فروپاشی در نوبت های بعدی قرار دارند. این هشدار را خانم بالکی شارما کارشناس هندی تبار اقتصاد بین الملل مطرح کرد و گفت که جهان با یک بحران بی سابقه روبرو است و اگر پیش گیری نشود، جهان وارد عصر هرج و مرج خواهد شد. این شرایط در برخی از شاخصه های این بحران اقتصادی حتی در کشورهای توسعه یافته نیز دیده می شود. برخی کشورها مانند امریکا، ژاپن، المان، انگلیس، فرانسه و اکثر کشورهای اروپایی که دارای بزرگترین اقتصادهای جهان اند سطح بدهی داخلی و خارجی آنها از تولید ناخالص ملی عبور کرده و اکنون با تورم بالای۸% روبرو هستند و بجز امریکا همه از بحران سوخت رنج می برند و تا زمانیکه جنگ در اوکراین ادامه دارد هیچگونه پایداری در زمینه تامین سوخت در زمستان آینده نخواهند داشت.

اجازه بدهید به مصر برگردیم. این کشور با ۱۰۰ میلیون جمعیت از بزرگترین وارد کنندگان گندم در جهان است. روسیه و اوکراین که اکنون در حال جنگ با یکدیگر هستند، صادر کنندگان اصلی گندم به مصر بودند. در زمانیکه روسیه و اوکراین بایکدیگر می جنگند، ذخیره گندم در مصر رو به اتمام است و یکماه پیش دولت سیسی اعلام کرد که تنها ذخیره سه ماه گندم دارد. دولت مصر از کشورهای بدهکار جهان است که نرخ تورم در آن بسیار بالاست. تونس که آغازگر جریان بهار عربی یا بیداری اسلامی بود امسال مجموع بدهی این کشور از تولید ناخالص سالانه آن عبور کرد و میزان کسری در مراودات تجاری در سال گذشته۲۰۲۱ میلادی بالغ بر ۸۰۰ میلیون دلار شد و نرخ تورم در این کشور از  ۸% عبور کرد و قیمت سوخت رکوردهای بی سابقه در حیات این کشور زد. دولت تونس در حال حاضر به علت اختلاف بین سران قوه مجریه و مقننه در بلا تکلیفی قرار دارد و برگزاری رفراندوم بر قانون اساسی جدید معلوم نیست به بهبود شرایط اقتصادی آن کمک کند. همان داستان در لبنان وجود دارد. سویس شرق امروز حال خوبی ندارد و این ناخوشی اقتصادی تنها به دلیل بحران ناشی از جنگ اوکراین و یا بحران اقتصادی جهانی نیست. صاحبان بانکها در لبنان معلوم نیست دهها میلیارد دلار ذخایر مردم این کشور را چکار کردند و امریکا با اعلام جنگ اقتصادی علیه لبنان با نام تحریم های سزار ضربه بزرگی به مردم این کشور وارد کرد. همچنین متاسفانه انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰ سیلوها گندم را نابود کرد و در هنگامه کمبود گندم در بازارهای جهانی،  امکان ذخیرم گندم در لبنان اساسا وجود ندارد. قیمت مواد غذایی در این کشور در دوسال اخیر۱۱  برابر شده است و قیمت لیره پول ملی این کشور ۹۰% از قیمت خود را از دست داده و بدهی این کشور ۳۶۰% نسبت به تولید ناخالص سالانه این کشور رسیده است. لبنان سالانه ۸۰% نیاز خود را از گندم وارد می کند و کمبود نان و روغن در بازارهای لبنان در حال حاضر کاملا مشهود است. مسئولان لبنانی برای تامین نان مردم فعلا وامی به قیمت ۱۵۰ میلیون دلار از بانک جهانی گرفته  و گندم برای سه ماه خریداری کنند و معلوم نیست در ماه های بعد چکار خواهد کرد و گندم مورد نیاز خود را چگونه تامین کند.

طبق گزارش بانک بین المللی ۱۲ کشور جهان به این مؤسسه اعلام کردند که قادر به پرداخت وامهای خود نیستند. این شرایط بحرانی در ابعاد اقتصادی در همه جای جهان، آینده خطرناکی را پیشبینی می کند و اگر جنگ در اوکراین ابعاد جدیدی پیدا کند و گسترش یابد قطعا جهان وارد مرحله قحطی و بحران بیسابقه خواهد شد. در حال حاضر جمعیت جهان از هشت میلیارد نفر گذشت و تامین این جمعیت در شرایط عادی سخت است چه رسد به شرایطی که دو کشور روسیه و اوکراین که در حال جنگ اند از مهمترین تامین کنندگان گندم و دانه های روغنی جهان اند و روسیه بزرگترین صادر کننده نفط و گاز جهان است. در این شرایط سخت که هشدارها های مکرر کارشناسان مطرح می گردد ، برخی کشورها بجای کمک به توقف جنگ در اوکراین و تلاش برای حل مشکلات اجتماعی و معیشتی جوامع مختلف کنند  با ارائه سلاح و کمک های نظامی و تحریک رسانه ای، عمر این بحران را طولانی می سازند و عمق آن را افزایش می دهند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.