دورنمای جنگ و صلح در جهان امروز(قسمت اول)

0 203

(میزگرد سیاسی با شرکت :علی اکبر اشعری،فوآد ایزدی،حسن بهشتی پور،حسین رویوران،محمد حسن زورق و ابراهیم متقی)

حسن  بهشتی پور: بسم الله الرحمن الرحیم باعث خشنودی است که بعد از مدتی بالاخره کرونا کاهش پیدا کرد و این توفیق حاصل شد که مجله فرهنگ اسلامی بتواند جلسه هیئت علمی خود را بار دیگر برگزار کند و راجع به موضوعات روز جهان و منطقه و ایران مسائل پایه‌ای را به بحث بگذارد موضوع بحث در این جلسه پایش مسائل بین المللی است.و تحولاتی که نظام قدرت در دوره جدید آن تجربه می کند. قبلاً می‌گفتند نظم نوین جهانی دارد شکل می‌گیرد. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیرشوروی یک نظم تک قطبی را آمریکایی‌ها عملاً داشتند به وجود می‌آوردند با محوریت منافع خودشان و آن بحث «یک جنبه گرایی» که آمریکایی‌ها داشتند اما الان با توجه به مجموعه تحولات و خروج تدریجی آمریکا از موقعیت تسلط برخاورمیانه و از آن طرف خارج شدنش از افغانستان و جنگی که در اوکراین به وجود آمده است ، مجموعه تحولات نشان می‌دهد که جهان دارد  به سمت نظم جدید می رود اینکه ما کشف کنیم که نظم جدید چه مشخصاتی دارد و چه موضوعاتی برای آن مطرح هست مسئله بسیار مهمی است. موضوع این جلسه همین هست واین که مشخصات دنیای جدید را بررسی کنیم ببینیم که دنیای امروز دارد به کدام سمت می‌رود چون احساس می‌شود که جهان کاملاً درحال تغییر هست منتها نه تغییراتی که آمریکایی‌ها آن ها را برنامه‌ریزی کرده بودند .

حسین رویوران: شکی نیست جنگ اوکراین چهره جدید نظام بین‌المللی را تا حد زیادی نشان داده و شاخصه‌های جنگ سرد هم تا حدی نمایان شده است در حالی که قبلا صحبت از اینکه آمریکا در بحث نظام بین‌المللی یکه تاز است می شد. بحث ما این نیست که جنگ اوکراین راکی شروع کرد و چطور شد کار به اینجا رسید این کار ما نیست و موضوع جلسه ما الان این نیست که سهم روسیه و یا غرب در ایجاد این جنگ چقدر بوده اما می‌خواهم بگویم که در نتیجه این جنگ یک مقدار دنیا دارد چندقطبی می‌شود و در نتیجه شرایط جدید سه بحران اصلی پدیدار شده اولین بحران، بحران انرژی است.  این بحران انرژی فعلاً قیمت ها را بالا برده قیمت گاز که چند برابر شده وقیمت نفت هم به بالای ۱۰۰ دلار رسیده و نزدیک ۱۱۰ دلار شده است .خیلی‌ها احتمال می‌دهند در زمستان آینده ممکن است شرایط سختی در اروپا اتفاق بیفتد مخصوصاً در آلمان که موتور محرکه اتحادیه اروپاست و از آن بعنوان لوکوموتیو قطار اروپا یاد می‌کنند و یا به عنوان لوکوموتیو قطار اقتصاد اروپا.

خیلی‌ها معتقد هستند آلمان احتمال هست دچار رکود شود و تورم تا ۱۰ درصد و یا ۲۰ درصدافزایش پیدا بکند بسیاری از صنایع اروپا همین الان دچار ورشکستگی شدند اینکه سوختی جایگزین سوخت وارده  از روسیه ‌شود مشگل است یعنی اساساً نفتی CNG خیلی ارزان است در حالی که سوخت گاز LPG که تحت فشار مایع شده گران است .حالا یک عملیاتی انجام دادند تا این وضعیت بهبود پیدا کندولی این  شرایط می‌تواند در آینده بحران را تشدید بکند الان تحلیل هائی منتشر می شود در مورد زمستان سختی که برای اروپا در پیش است و چون آلمان لوکوموتیو قطار اقتصاد اروپاست امکان وقوع شرایط سختی برای آلمان و فاجعه‌ای در اروپا در پیش است و جالب است این از همین الان شاخصه‌هایش دارد ظهور پیدا می‌کند یورویی که یک و دو دهم دلار بود دیروز برابر شد با دلار یعنی یک سقوط فاحشی کرده است از زمان تأسیس یورو در اواسط دهه نود تا الان هیچگاه یورو مساوی با دلار نبوده. به هر حال می‌خواهم بگویم شرایط جدید متأثر از بحران انرژی است نکته دوم بحران غذا است الان در منطقه خاورمیانه نزدیک به ۱۰ کشور در حد ۲ الی ۳ ماه بیشتر آذوقه برای غذا ندارند.

گندم ندارند و اتفاقاً بحران غذا در دنیا فراگیر است و در منطقه ما شدتش بسیار بالاست و این بحران قطعاً تبعات سیاسی زیادی خواهد داشت نظام‌هایی که در نتیجه این بحران ممکن است سقوط بکنند و رژیم های دیگری جایگزین آنها بشوند زیادند.شاید اگر سریلانکای امروز را نگاه بکنید می بینید مشکل همین است. بدهی و بحران غذا منجر به فرار رئیس جمهور این  کشور شد، سومین بحرانی که وجود دارد و در سطح بین‌المللی مطرح است بحران ناامنی در سطح دنیاست. هفته‌ای نیست که یکی دوبار درباره جنگ جهانی سوم صحبت نشود. هفته‌ای نیست که احتمال کاربرد سلاح هسته‌ای مطرح نباشد اصلاً خود مطرح کردنش بد است. هفته‌ای نیست که غرب پول سلاح جدید به اوکراین ندهد. ۴۰ میلیارد دلار تسلیحات تصویب کردند که  به  اوکراین بدهند. همین دیروز، پریروز ۸۰۰ میلیون دلار دیروز اروپا و ۱ میلیارد آمریکا و ۴۵۰ میلیون دلار درآمریکا و عملاً این طرف غرب است که دارد پول می‌دهد و با سرباز اوکراینی هنوز دارد با روسیه می‌جنگند و این بحران ناامنی به نظرم می‌آید تحولات آینده را شکل خواهد داد یا به سمت جنگ یا به سمت حادثه ای دیگر، در نتیجه این شرایط جدیدی که بوجود آمده یعنی بحران‌های انرژی، غذا و ناامنی یک مقدار اولاً تعارض‌ها را شفاف‌ سازی بیشتری پیدا کرد این اولین بحث است دوم دو قطبی شدن نظام قدرت در  جهان بیشتر نمایان شد در حالی که در آن زمان حتی روسیه هم دو قطبی بودن نظام قدرت در جهان را قبول نداشت چین نیز قبول نداشت ولی الان همه قبول دارند و دو قطبی شدن قدرت در جهان بیشتر نمایان شده و بحث اصلی این است که الان دو مجموعه قدرت جهانی پدیدار شده است.

یک مجموعه که بالا رونده است و یک مجموعه که پایین رونده است.نظام پایین رونده سابقه پیشرفت دارد ولی شاید الان درG7  ونسل هفتم تکنولوژی الان چین جلوتر است خود آمریکایی‌ها می‌گویند ما یک نسل عقب‌تر هستیم. ما G6  هستیم آن هاG7  هستند و دارند کار می‌کنند تا شاید عقب ماندگی خود را جبران کنند نظام هژمون و سلطه غرب تا حدی دارد شکسته می‌شود. الان هم اتحادیه بریکس موضوع پول واحد جدید به نام بریکس را تصویب کرده است. قبلا گفته می شد۶۰ درصد مبادلات بین‌المللی با دلار است و ۳۵ درصد با یورو است و ۵ درصد  با بقیه ارزهای بین المللی است، با بحرانی که در اروپا بوجود آمد نزدیک به ۱۰ درصد از معاملات به یورو کاهش پیدا کرد نزدیک به ۱۰ درصد از ۳۵ درصد.

حسن بهشتی پور: اساسا ارزش برابری یورو با دلار به این دلیل کاهش پیدا کرد که تقاضا برای یورو کاهش پیدا کرده است.

حسین رویوران: سلطه دلار بر بازارهای مالی در حال تغییر  نزولی است . اگر تا سالهای اخیر ۶۵ درصدتجارت جهانی با دلار  آمریکا صورت می گرفت این رقم به ۶۰ درصد کاهش  یافته  است  و تجارت با ریال از ۲ درصد به ۴ درصد افزایش یافته است.

استقامت جمهوری اسلامی ایران در مقابله سلطه جوئی و امپریالیزم جهانخوار آمریکا در نزول قدرت آمریکا بی تاثیر نبوده است.

این «نه» که ایران به آمریکا می گوید یک ارزش است. یک ارزش ما به ازایی دارد.این که شما به قدرت اول جهان داری نه می‌گویی مسئله مهمی است  دیگر امروز خیلی‌ها دارند به آمریکا نه می‌گویند و هژمون و سلطه مالی  و نظامی آمریکا  را نفی می کنند. گزارشی پنتاگون رئیس جمهور داده بود مبنی بر اینکه اگر به کارگیری تکنولوژی‌های نسل هفتم در ارتش چین ادامه پیدا بکند ظرف چند سال آینده برتری آمریکا از بین خواهد رفت هرچند هنوز ممکن است از بین نرفته باشد ولی در آینده از بین می رود. این گزارش خودش به  معنی رصد جابجایی‌هایی است  که دارد اتفاق می‌افتد. نظام غرب دچار کهولت و پیری شده و رکود در آمریکا افزایش پیدا کرده  و، در ماه گذشته در آلمان هشت و نیم درصد تورم بوده این خبر اخیرا اعلام شد. این‌ها نشان می‌دهد که این نظام غربی دچار رکود است. دچار پیری است و توان پیشرفت سریع و خروج از این وضعیت را فعلاً ندارد که بتواند از چین جلو بزند. بزرگترین مشکل این نظام این است که در دو سه دهه اخیر با بدهی توانسته رفاه را حفظ کند.

یعنی رفاهی که در غرب است نتیجه تولید و حجم کار نیست بلکه با بدهی تامین شده و بدترین بدهی‌های سنگین که نزدیک به ۱۰۰ تریلیارد اروپا و آمریکا بخش دولتی و خصولتی و خصوصی بدهی دارند. این ویژگی نظامی است که دارد  پایین می آید و نظام بالارونده که سابقه تمدن دیرینه دارند یعنی چین و روسیه بصورت بالنده رشد می کنند با انقلاب اسلامی کشور  ایران از زیرسلطه خارج شده وامروزکاملاً مستقل است و آیندۀبالنده ای دارد.وعلیرغم بسته بودن درهای نظام بین‌المللی بروی آن موفق به یک نوع توسعه شده است.مخصوصاً امروزچین مد نظر است و موفق شده تا نزدیک ۱۷ تریلیارد تولید ناخالص ملی داشته  باشد که اگر با همین ۸ درصد تقریباً رشدی که دارد جلو برود از آمریکا پیش می افتد.خیلی‌ها صحبت از اینکه چین در آینده نزدیک از آمریکا عبور می‌کند می نمایند یعنی چین سال ۲۰۲۶ چهار سال دیگر می‌تواند به سطح تولید ناخالص ملی آمریکا برسد و بعد ازآمریکا عبور بکند. این نظام‌ها جوان هستند.

با انگیزه هستند پیشرفت تکنولوژی در این‌ کشورها خیلی سریع است. یکی از بچه‌ها رفته بود چین می‌گفت در یک نمایشگاه محصولات خانگی تکنولوژی های جدید را ارائه کرده بودند مثلاْ در یخچال دیگر که بانوی منزل نیازی نیست لیست بنویسد که تخم مرغ و چی و چی کم است شما یک پرینت از یخچال می‌گیری یخچال به شما می‌گوید که چی کم است مسئله،مسئله هوش مصنوعی است این یخچال از بانوی منزل دقیق تر گزارش می‌دهد.  شما در خوابید ولی جارو برقی به  موقع تمام  منزل را جارو می زند وتمیز می کند صبح که بیداری می‌شوی در زمانی که انرژی ارزان‌تر است ماشین لباسشویی خودش لباسها را می‌شورد. امروز چین بالای ۵۰ تریلیارد دلارذخیره مالی دارد

برعکس غربی‌ها که بدهی دارند الان یکی از مسائلی که غرب از  آن می ترسد همین پیشرفت هاست روسیه جریان گاز را به بعضی کشورها قطع کرد چرا غربی ها از روسیه می‌ترسند چرا؟ چون روسیه هم مازاد مالی دارد هم طلا دارد ومی‌تواند گاز را قطع بکند و طرف مقابل را دچار بحران بکند و می‌کند این‌طور نیست که به نان شبش محتاج باشد مازاد ارزی دارد و اتفاقاً نگرانی غربی ها از همین بود که روسیه براساس نیاز سیاسیش تصمیم می‌گیرد نه نیاز مالیش. بحث اینجاست. و به نظر من این نظام بالارونده دو ساختار هم ایجاد کرده یک ساختار آسیایی و قاره ای و یک ساختار بین قاره‌ای به نام بریکس و این دو ساختار در ابعاد سیاسی و اقتصادی کاملاً فعال است

درست است در ابعاد نظامی فعال نشده اما می‌تواند زمینه ساز همبستگی‌های دیگر را به گونه‌ای ایجاد بکند بین این دو ساختار بالارونده و پایین رونده رقابت است ولی آمریکا توان تجدید قوا ندارد لذا احتمال جنگ خیلی زیاد است خیلی‌ها معتقد هستند و می‌گویند در دو سه سال آینده خطر جنگ هست زیرا  آمریکا نمی‌تواند اجازه بدهد چین بالا برود و سلطه خود برنظام بین‌المللی را به چین واگذار بکند بنابراین به قیمت جنگ هم  اگر شده آمریکا حاضر است بجنگد تا موقعیت خود را حفظ کند. لذا متأسفانه می‌توان گفت که نظام بین‌المللی در آینده در معرض جنگ می‌تواند باشد .

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.